Blog van de Binnenkamer

Behandel jezelf zoals je naaste (en niet andersom)

Lief zijn voor jezelf: dat klinkt misschien geitenwollensokken-achtig. Ik moet regelmatig mensen geruststellen dat de training die ik geef ‘niet zweverig’ is (wat zweverig ook moge betekenen), dus van het geitenwollensokkenstigma blijf ik graag verwijderd. En toch ga ik het hier hebben over liefdevol omgaan met jezelf, oftewel: zelfcompassie.

Zenuwen voor een presentatie
Waarom is het zoveel makkelijker om begripvol, geduldig, meelevend of gewoon aardig te zijn tegen een ander dan tegen jezelf? Ga maar na: als je beste vriend een prestentatie moet houden voor een zaal met 150 man en hij zegt dat hij daar wel gespannen voor is, dan zeg jij waarschijnlijk: ‘nou, dat kan ik me voorstellen, zou ik ook zijn!’. En wat zeg je (of misschien jij niet, maar heel veel mensen wel) als je zelf zoiets zou moeten doen? Waarschijnlijk zoiets als ‘wees nou eens niet zo nerveus, die mensen bijten heus niet’. Het gekke is: dat zou je waarschijnlijk nooit op die manier tegen die vriend zeggen, zeker niet op zo’n strenge toon.

Innerlijke criticus
De meeste mensen hebben een sterke zogenaamde innerlijke criticus. Een soort van stem die je streng of veroordelend toespreekt, met het idee dat je daar beter van gaat presteren. Of minder zenuwachtig door wordt. Maar is dat wel echt zo? Waarom zeg je het dan niet ook zo tegen die vriend?

Streng zijn werkt niet
Uit onderzoek naar zelfcompassie, dus het vermogen om net zo aardig tegen jezelf te zijn als tegen anderen, blijkt dat mensen het idee hebben dat ze misschien egocentrisch of gemakzuchtig worden, als ze aardiger voor zichzelf zouden zijn. Of dat ze minder goede prestaties zouden behalen zonder die interne criticus die ze geregeld een ernstig woordje toespreekt. Maar: dat denk je toch ook niet over die vriend, waar je meelevend mee bent, dat ie daardoor minder goed zijn best gaat doen? Het onderzoek laat  juist het omgekeerde zien; mensen die liefdevol(ler) met zichzelf omgaan, zijn na mislukkingen eerder geneigd er nog eens voor te gaan. Iemand die streng is voor zichzelf, zal het eerder opgeven. Met zelfcompassie bereik je dus makkelijker je doel, of tenminste prettiger. Bovendien zijn mensen met zelfcompassie over het algemeen ook milder voor anderen.

Meeleven én goede raad
Als we kleine kinderen iets willen leren, bijvoorbeeld fietsen, zijn we meestal vanzelf complimenteus en stimulerend. Om te zorgen dat ze de moed niet verliezen en er nog eens voor gaan. Voor onszelf werkt het precies zo. Als je zenuwachtig bent om voor die zaal met 150 man te staan, is het logisch dat je er wat gespannen om bent. Als je jezelf dit vertelt en jezelf dus toestaat om wat spanning te voelen, ben je vriendelijk voor jezelf. Als je je daarna ook nog bedenkt dat ze niet zullen bijten, komt die boodschap waarschijnlijk wél aan. Dus: éérst meeleven en dán pas de goede raad. Zo zou je het bij je vriend waarschijnlijk ook doen. Behandel jezelf zoals je je naaste zou behandelen. Niks geitenwollensokken aan toch?


Photo by Evan Kirby on Unsplash