Blog van de Binnenkamer

Twee keer nee is ja!

‘Enige jaren geleden was ik met een groep vrienden en hun kinderen op pad. De ouders aten, dronken en kletsten. De kinderen, allemaal rond de 8-9 jaar, speelden voetbal. Ze voetbalden vlak naast een sloot. Een van de vaders ging naar de kinderen toe en vertelde ze dat ze beter verderop konden gaan voetballen, want anders zou de bal in de sloot belanden. Nee! FOUT! Dat had hij niet moeten doen. Als een groep kinderen rond de 8-9 jaar voetbalt naast een sloot, MOET de bal in de sloot!’

Zo begon Steven Pont, ontwikkelingspsycholoog en gezinstherapeut, onlangs een vlammend betoog over opvoeding en de vorming van het zelfbeeld bij kinderen. Hij kwam een lezing houden in het dorp en het werd een meeslepende avond.

Zelfbeeld
Zelfbeeld is de manier waarop je over jezelf denkt. Het beeld dat je van jezelf als individu hebt, maar ook als onderdeel van een sociaal systeem. Dat beeld wordt vanaf je geboorte gevormd door de manier waarop anderen met je omgaan – een mens heeft nou eenmaal geen aangeboren zelfbeeld. Zoals ik hier al eens schreef, wil je als ouder je kind waarschijnlijk graag behoeden voor narigheid, worstelingen en onzekerheden. Een onhaalbaar en volgens Pont ook een heel onwenselijk doel.

Succeservaringen
Want: om een positief zelfbeeld te creëren heb je succeservaringen nodig. Niet alleen ervaringen waarbij je erin slaagt om iets grensverleggends te doen (mama, kijk, ik kan heel hoog in de boom klimmen zonder te vallen!), maar ook ervaringen waarbij je juist faalt en merkt dat dat overkomelijk is (de bal is in de sloot beland, maar we hebben hem er ook weer uit gekregen! Of: ik heb onvoorzichtig gedaan met mijn fiets en ben gevallen, vervolgens heeft papa mij een pleister gegeven).

Het leven opvreten
Pont legde het vol passie uit: om onze kinderen dit soort ervaringen mee te geven, moeten we ze loslaten en verantwoordelijkheden geven. Ze moeten vallen en opstaan. Want wat is de bedoeling? Dat je, als je oud genoeg bent om zelfstandig te zijn, bent klaargestoomd voor het échte leven. Dat je weet wat je wel en niet kunt. Dat je weet dat je fouten mag maken en hoe je een probleem oplost. Dat je weet hoe je ruzie maakt en hoe je het ook weer goed kunt maken. ‘Laat ze het leven opvreten, zodat het leven hen later niet opvreet!’

Twee vragen
Welnu. Klinkt fantastisch. Maar ook griezelig! Aan ons als ouders de schone taak om de grens aan te geven tussen leerzame, vormende ervaringen enerzijds en echt onwenselijk gedrag anderzijds. Wat is onwenselijk gedrag dan? Nou, daar was Pont duidelijk over. Wanneer je kind iets wil waar jij je bedenkingen bij hebt, stel jezelf dan de volgende twee vragen: 1. is het levensgevaarlijk? 2. heeft de omgeving er last van? Bij twee keer ‘nee’: laat je kind het dan vooral doen. En als het ‘mis’ gaat; dan ben jij daar als ouder, als veilig en warm vangnet. Op naar de volgende ervaring!

Twee keer nee is ja
En zo gingen manlief en ik na een vermakelijke en informatieve avond naar huis met deze belangrijke opvoedkundige regel van Steven Pont: twee keer nee is ja. Onze kinderen gaan daar per direct de gevolgen van ondervinden… En we zullen elkaar eraan helpen herinneren met de codewoorden ‘de bal moet in de sloot’.


afb. Eric Korver

No Comments

Leave a Comment

Your email address will not be published.