Blog van de Binnenkamer

Vier vragen om minder te piekeren

Vorige maand schreef ik een stukje over piekeren. Kort gezegd: piekeren is niet-constructief nadenken over moeilijke dingen. Als je maar lang en vaak genoeg piekert, kun je er uiteindelijk zelfs depressief van worden. Dat overkwam de Amerikaanse vrouw Byron Kathleen Reid, ook vaak Byron Katie genoemd. In haar boek beschrijft ze hoe zij zo depressief was dat ze haar bed niet meer uit kwam. Ze kon niet meer voor haar kinderen of zelfs voor zichzelf zorgen. Ze had het idee dat de wereld beter af zou zijn zonder haar, want wat had zij nou bij te dragen?

Wat werkelijk is of …?
En terwijl het zo slecht met haar ging, ontdekte ze iets belangrijks. Ze voelde zich uitermate beroerd, maar: dat kwam niet door de omstandigheden in de wereld om haar heen. Het kwam ook niet door de persoon die zij was. Het kwam door bepaalde overtuigingen die zij had. Ideeën over zichzelf en over de mensen en de wereld om haar heen. Over hoe zij zou moeten zijn, over wat ze zou moeten doen, over hoe het leven eruit zou moeten zien.

Wat je gelooft
Ze realiseerde zich ineens dat de oorzaak van haar depressie lag in wat zij geloofde over zichzelf en de wereld om haar heen. Vervolgens ontwikkelde ze een krachtige manier (‘The Work’) om dit anders te benaderen. Byron Katie werd weer een levenslustige vrouw met liefde voor alles wat het leven brengt, zoals het op haar website staat.

Vier Vragen
Mooi verhaal, maar wat houdt ‘the Work’ in? Het begint met opmerken dat je een negatieve gedachte hebt. Zodra je jezelf betrapt op zo’n overtuiging (bijvoorbeeld: als ik niet naar het feestje van mijn vriend ga, vindt ze mij vast niet meer aardig), stel je jezelf vier vragen:

  1. Is het waar?
  2. Kan ik absoluut zeker weten dat het waar is?
  3. Wat doet die gedachte met mij?
  4. Wie zou ik zijn zonder die gedachte?

Ingevuld met het voorbeeld zou dat er zo uit kunnen zien:

  1. Ik denk dat het waar is, ja.
  2. Absoluut zeker kan ik het niet weten. Het is nog niet gebeurd. Eerder viel het wel eens mee.
  3. Ik word er onzeker van en zenuwachtig.
  4. Ik zou me rustig voelen en ik zou durven kiezen niet te gaan.

Omkeren
Door deze vragen te stellen bekijk je je hersenspinsel van een afstandje. Het is een overtuiging; niet De Waarheid! Vervolgens kun je die negatieve gedachte nog op verschillende manieren omkeren. Kijk maar eens:

Oorspronkelijk: als ik niet naar het feestje van mijn vriendin ga, vindt ze mij niet meer aardig.

  • Omkering 1: Als ik niet naar het feestje van mijn vriendin ga, vind IK mijzelf niet meer aardig.
  • Omkering 2: Als mijn vriendin niet naar mijn feestje zou komen, vond ik HAAR niet meer aardig.
  • Omkering 3: Als ik naar het feestje van mijn vriendin ga, vindt ze mij zeker weten wel aardig.

Je houdt jezelf zo als het ware een spiegel voor over je manier van denken. Is je overtuiging niet te zwart-wit bijvoorbeeld? Of misschien hangt je gevoel samen met een oordeel over jezelf, in plaats van over de ander.

Afstand nemen
Deze methode is een manier om afstand te nemen van je gepieker. We hebben de hele dag door allerlei gedachten, maar we zíjn ze niet. We kunnen ze bekijken, onderzoeken én vervolgens proberen los te laten als blijkt dat ze niet bijdragen aan ons geluk.